Από την πρώτη εγκατάσταση μέχρι το Ολοκαύτωμα.
Περπατώντας σε διάφορα σημεία της πόλης που σχετίζονται με την εβραϊκή παρουσία οι μαθητές/-τριες ανακαλύπτουν την ιστορία των Εβραίων της Ξάνθης από τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους στην περιοχή μέχρι και τον βίαιο εκτοπισμό τους που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια των χρόνων της βουλγαρικής κατοχής. Στόχος αυτής της περιήγησης είναι να γνωρίσουν οι μαθητές/-τριες ορισμένα βασικά στοιχεία για τη ζωή των μελών της Εβραϊκής Κοινότητας πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και να κατανοήσουν στη συνέχεια τις ανατροπές που επέφερε στην καθημερινή τους ζωή η βουλγαρική κατοχή με τις αντισημιτικές πολιτικές που επέβαλε η Βουλγαρία στην περιοχή. Με τον τρόπο αυτό οι μαθητές/-τριες προσεγγίζουν ένα αγνοημένο κομμάτι της τοπικής ιστορίας και αντιλαμβάνονται καλύτερα τα γεγονότα αυτής της περιόδου, καθώς και τον αντίκτυπο που είχαν στη ζωή των Εβραίων της περιοχής, οι οποίοι ακολούθησαν την μοίρα των υπόλοιπων εβραϊκών πληθυσμών της κατεχόμενης Ευρώπης. Η περιήγηση πλαισιώνεται από φωτογραφίες και αποσπάσματα προφορικών μαρτυριών, ένα υλικό που βοηθάει τους μαθητές/-τριες να γνωρίσουν την ιστορία με ένα πιο άμεσο και βιωματικό τρόπο.
Ο δρόμος του νερού στην παλιά πόλη της Ξάνθης.
Το νερό ως διαχρονική πηγή ζωής είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις κοινωνίες των ανθρώπων. Παρόλο που η αξία και η συμβολή του στις διάφορες λειτουργίες της καθημερινότητας παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη στο πέρασμα του χρόνου, ωστόσο εντοπίζονται σημαντικές διαφοροποιήσεις, όσον αφορά τη διαχείριση και τις χρήσεις του σε κάθε ιστορική περίοδο.
Ο βασικός στόχος αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος που αφορά τη χρήση του νερού στην καθημερινή ζωή των κατοίκων της Ξάνθης κατά την οθωμανική περίοδο είναι να γνωρίσουν τα παιδιά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι διαχειρίζονταν το νερό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου και να κατανοήσουν τη σημασία που είχε στις διάφορες λειτουργίες της καθημερινότητας εκείνης της εποχής. Μέσα από την περιήγηση σε διάφορα σημεία του παραδοσιακού οικισμού που συνδέονται με το νερό παράλληλα με τη χρήση παροιμιών και θρύλων οι μαθητές/-τριες γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνταν η υδροδότηση της πόλης, ανακαλύπτουν κατάλοιπα και κατασκευές που σχετίζονται με το νερό, πληροφορούνται για τα επαγγέλματα που αναπτύχθηκαν γύρω από το υδάτινο στοιχείο της πόλης εκείνη την εποχή και ενημερώνονται για τις αποτυπώσεις του νερού στην λαϊκή μας παράδοση.
Γνωρίζοντας τους τρόπους με τους οποίους οι κάτοικοι της πόλης διαχειρίζονταν το νερό κατά το παρελθόν οι μαθητές/-τριες συνειδητοποιούν τη ζωτική σημασία που έχει στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων διαχρονικά, ενώ παράλληλα ευαισθητοποιούνται πάνω σε ζητήματα που αφορούν τη διαφύλαξη και τη συνετή διαχείρισή του ως φυσικού πόρου στο σήμερα.
Μια περιήγηση στην Ξάνθη της γερμανοβουλγαρικής κατοχής
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτέλεσε μια συνταρακτική περίοδο της σύγχρονης ιστορίας με ιδιαίτερα δραματικές συνέπειες για τις τοπικές κοινωνίες. Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τα γερμανικά στρατεύματα τον Απρίλιο του 1941 και την παραχώρηση της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης στη Βουλγαρία ξεκίνησε μια περίοδος ιδιαίτερα σκοτεινή για την ευρύτερη περιοχή, η οποία διήρκησε για ένα χρονικό διάστημα 3,5 χρόνων μέχρι την Απελευθέρωση το φθινόπωρο του 1944.
Στο πλαίσιο αυτής της εκπαιδευτικής περιήγησης περπατάμε σε διάφορα σημεία της πόλης τα οποία σχετίζονται με την περίοδο της γερμανοβουλγαρικής κατοχής. Συνδέοντας τον χώρο της πόλης με την ιστορία οι μαθητές/-τριες ανακαλύπτουν τα γεγονότα αυτής της περιόδου στον τόπο όπου εκτυλίχθηκαν. Χρησιμοποιώντας παράλληλα ένα πλούσιο υλικό, όπως φωτογραφίες, αποσπάσματα προφορικών συνεντεύξεων και λογοτεχνικών κειμένων προσεγγίζουμε την καθημερινότητα των κατοίκων μέσα από τις εμπειρίες των ανθρώπων που βίωσαν αυτή την ιδιαίτερα ταραγμένη εποχή και αναδεικνύουμε μια σειρά από φαινόμενα αυτής της περιόδου, όπως η πείνα, η μαύρη αγορά, η αντίσταση και η συνεργασία.
Η καθημερινή ζωή στην πόλη της Ξάνθης κατά την περίοδο του ελληνοϊταλικού πολέμου
Πως βίωσαν οι κάτοικοι της πόλης την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου; Με ποιο τρόπο επηρεάστηκε η καθημερινότητά τους κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου; Τι συναισθήματα τους γεννούσε αυτή η κατάσταση; Πότε και πως έφτασαν τα γερμανικά στρατεύματα και κατόπιν τα βουλγαρικά στην περιοχή;
Τα παραπάνω ερωτήματα σκιαγραφούν τους βασικούς στόχους αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος που αφορά την καθημερινή ζωή στην πόλη της Ξάνθης κατά την περίοδο του ελληνοϊταλικού πολέμου. Μέσα από μια βιωματική περιήγηση σε διάφορα σημεία της πόλης οι μαθητές/-τριες γνωρίζουν την ιστορία αυτής της περιόδου και αντιλαμβάνονται την επίδραση που είχαν τα γεγονότα εκείνης της εποχής στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Η σύνδεση της ιστορίας με το χώρο της πόλης σε συνδυασμό με τη χρήση πολυτροπικού υλικού, όπως φωτογραφίες, αποσπάσματα συνεντεύξεων, αποκόμματα από εφημερίδες, ηχητικά αποσπάσματα, ζωντανεύει τη διδασκαλία και βοηθάει τους μαθητές να κατανοήσουν το παρελθόν με ένα πιο άμεσο και προσιτό τρόπο. Μέσα από αυτή τη διαδικασία οι μαθητές/-τριες δεν πληροφορούνται απλώς τα ιστορικά γεγονότα αυτής της περιόδου αλλά γίνονται ενεργά υποκείμενα που ανακαλύπτουν την τοπική ιστορία στο χώρο, όπου εκτυλίχθηκε, ενώ παράλληλα προβληματίζονται για τις οδυνηρές συνέπειες που επέφερε ο πόλεμος στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων και ιδιαίτερα του άμαχου πληθυσμού (γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι) που έμεινε στα μετόπισθεν.
